آنچه يك مداح بايد بداند :
«ستايشگري» و مدح اهل بيت (ع) از دير باز در فرهنگ شيعه ريشه داشته واز همان سالهاي .آغازين پيدايش اسلام، كار خود را شروع نموده است كه تاريخ به خوبي نمايان گراين مساله مي باشدو به عنوان يك رسالت تاريخي نسل به نسل تكرار گشته و به دست ما رسيده است.
اولين مداحان :
كميت بن زيد اسدي مداح سه امام
«كميت» يكي از شاعران معروف و بنام شيعي است كه در زمينه اهل بيت (ع) يد طولايي داشت.
اين شاعر با سه امام: سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) هم دوره بوده اند.
اسماعيل حميري
او يكي ديگرازشعراي نام دارشيعي است كه اشعار و قصايد ماندگار در فضايل اهل بيت(ع) سروده كه مورد رضايت امام صادق (ع) واقع شده است.
ابوعلي دعبل خزاعي
« دعبل» نيز از شاعران جليل ا لقدر شيعي است كه در پرتوعنايات حضرت ثامن ا لحجج(ع) بوده وقصيده « مدارس آيات» او معروف است كه درمحضررئوفانه ي حضرت ، صبغه ي جاودانگي به خود گرفت وموردالطاف بزرگوارانه ي حضرت رضا(ع) واقع شد كه با اين بيت آغاز مي شود:
مدارس آيات خلت من تلاوه ومنزل وحي مقفرالعرصات
اين تاريخچه ي كوچكي بود ازاولين كساني كه درجرگه ي مداحي آ ل الله درآمدند كه بسياري ازآنان دراين راه به شهادت رسيدند.
شاعران شهيدي چون :
كميت، ابن سكيت ، عبد الله بن عمار برقي ، علي بن عبدالله ، معروف به ناشي صغير ، احمد بن همداني ، شهيد اول و بسياري ديگر از مداحين كه به وسيله ي شكنجه، خوراندن سم ، در آوردن زبان از پشت سر، وسوزاندن، به خاطر مدح اهل بيت (ع) با فجيع ترين وضع در دولت عباسي ، به شهادت رسيدند وجان خودرا در پاي وصف معشوق خويش فدا ساختند.
شهيد غلامعلي رجبي:
شاعرومداح عاشقي كه درمكتب درس پدرش مرحوم حاج حسن رجبي ساخته شده بودو جزارباب به چيزديگري فكرنمي كرد. ازكرامت او بس كه شعرهاي اوهنوز ورد زبان تمام زائران علي بن موسي ا لرضا(ع) است.
قربون كبوتراي حرمت قربون اين همه لطف و كرمت
آري در ايام مسلميه درگردان حضرت مسلم (ع) لشكر27محمد رسول الله (ص) درعمليات مرصاد به شهادت رسيد. مزاراين شهيد بزرگواردربهشت زهرا(س) قطعه ي سرداران مي باشد.
حاج جليل صا لحي :
متولد1325، اهل تبريز مداح و خادم قرآني است.اودريكي ازمحله هاي تبريزبه نام «قره آغاج» با پرورش هاي مذهبي والدين ، بويژه توجهات معنوي پدر بزرگوارش كه او نيز خادم اهل بيت بوده
باليده و رشد كرده است.
حاج جليل صالحي رمز موفقيت خود را در تربيت پذيري از والدين و نصيحت پذيري از بزرگان مي داند.
استاد علي اصغر فقيهي :
استاد علي فقيهي در سال 1336ه.ق. برابر با 1292در خانواده اي روحاني در قم زاده شد ، پدر او مرحوم شيخ ابوا لحسن فقيهي از مدرسان حوزه علميه قم و از شاگردان مرحوم آيت الله حاج شيخ
عبد الكريم حائري (ره) بود.
استاد علي اصغر فقيهي (ره) تقريبا تمام عمر با بركت خويش 90سال را صرف تحصيل و تدريس علوم يا تحقيق و بررسي نمود و آثار گران سنگ و ارزشمندي را بويژه در حوزه ي فرهنگ و
ادبيات و هنر آئيني به يادگار گذاشت . استاد علي اصغر فقيهي پس از عمري خدمات فرهنگي ارزشمند در زمينه ي شناخت فرهنگ و هنر آئيني ، در سن نود سالگي در گذشت.
حاج عباس رضا راد :
در سال 1296هجري شمسي قدم به عرصه ي هستي گذاشت. تا زيستن زيبازيستن را سالياني به تجربه بنشيند و عشق و دلدادگي به آستان مراد وحقيقت وجود حضرت ابي عبدالله (ع) را ثمري حيات خويش قرار دهد.
سلوك عملي در طريقت عاشورا براي رسيدن به تعالي ومعرفت راستين، از ويژگيهاي بارز او بود. سال 1365سال با شكوهي براي او بود او عهده دار مسؤليت بزرگي مي شد. آن هم گرداندن
هيات رفع الله رايه ا لعباس.
غلامحسين خاكسار بختياري :
غلام حسين بختياري : مداح و شاعر اهل بيت ، در سال1303در خانواده اي مذهبي وعاشق ائمه اطهار به دنيا آمد، غلام حسين همزمان با رشد آگاهي هاي مذهبي ، با فراگيري شغل پدر(نقاشي) به
حرفه ي قاب سازي و شيشه بري نيز پرداخت، ودر كنار كسب روزي حلال مداحي خود را نيز در هيات هاي مذهبي آن زمان بخصوص عزاداران و سياهپوشان بارگاه امامزاده قاسم شميران ودربند ودزاشيب وچيذروتجريش ادامه داد.
آن پير فرهيخته كه در مكتب عشق به اهل بيت به فرزانگي رسيده بود پس از عمري ابراز ارادت برآستان جانان خويش دعوت وصال را پذيرفت و پس از طي يك بيماري و بيهوشي 38روزه در
18 ارديبهشت 1380دار فاني را وداع گفت.
حاج محمد باقر كوثر مدار :
وي در كانون خانواده ي مذهبي وولايي پرورش يافته ودراثرعشق بي كران مادر به اهل بيت ودرسايه توجهات خاص و تشويق هاي ممتد پدر بزرگوارش از همان كودكي به محافل و مجالس اهل بيت راه مي يابد، پير غلام سيد الشهداء حاج آقاي كوثر مدار پس از نيم قرن تجربه اندوزي در امر هيئت داري ، همت در امر توجه به جوانان واز همه مهمتر عرض ارادت به ساحت مقدس اهل بيت ، بويژه حضرت امام حسين (ع) هنوز هم دغدغه ي تحصيل وتدريس و تربيت جوانان و تربيت ولايي آنان را دارد.
احمد آروني كاشاني :
احمد آروني كاشاني متخلص به آرام دل آرام به ياد خدا اما بيقرار شيدا كه مرغ بي قرار محبتش پيوسته در گلستان اهل بيت (ع) نغمه هاي شعر مي سرايد ، در حدود 15سالگي سحر گاهي كه به
امر مادر براي خريدن نان از خانه بيرون مي رود چشمش به آسمان محبت خيره و جذبه هاي محبوب چنان در قلبش جلوه گر شد كه اولين بيت عشقش را چنين آغاز كرد:
دوست دارم كه تو اي دوست مرا دم بدهي.
حجت الاسلام و المسلمين سيد كاظم ارفع :
نويسنده واستاد حوزه ودانشگاه به سال1323در شهر تهران به دنيا آمد. از جمله آثار منتشر شده وي : ترجمه «نهج ا لبلاغه»،«آيات ا لولايه» ، «اخلاق در قرآن»«ترجمه ي صحيفه سجاديه» «ترجمه قرآن» ، «سيره ي عملي اهل بيت» و«اسماء ا لحسني» رامي توان نام برد.
استاد سيد مهدي چيتي :
فرزند اصغر، در سال 1278ش در خانه اي قديمي در محله مير قطب يزد ديده به جهان گشود، استاد عاشق نقاشي بود، آثاراستاد شامل سه بخش است :
1- پرده هاي عاشورايي كه هيات هاي سينه زني در عزاداريها از آن استفاده مي كردنند.
2- تابلوهاي رنگ وروغن 3- مجموعه اي زيبا از تابلوهاي موزاييك آثار حجمي استاد در قالب مجسمه هاي نيم تنه از گچ، گل وسنگ است. مهمترين شاخص در آثاراستاد عشق است استاددرسن 104سالگي هنوزحرفهايي براي گفتن دارد حرفهايي نا مكرروتازه آياچيزي جزعشق است.
مرحوم حاج محمد حسن ثاني :
در شهر مقدس قم در دامان مادري پاك وبا ايمان پرورش يافت ايشان مداحي را از سن 13سالگي آغاز كرد از مهم ترين رفتارهاي مرحوم ثاني، مداحي از روي عشق و علاقه بود وبس تا جايي كه
در طول دوران مديحه خواني ومرثيه سرايي او ديده نشد كه وجهي به خاطر اين كار تقبل كندو براين باور بود كه :
تو بندگي به گدايان به شرط مزد مكن كه خواجه ، خود روش بنده پروري داند
حاج يدالله علي شاهي :
حاج يدالله علي شاهي متولد 1281مردي كه بيش از يك قرن از زندگي سراپا عشق وعرض ارادت او به ساحت مقدس حضرت سيد ال شهداء مي گذرد، مردي كه بزرگ تكيه يزديهاست حاج يدالله
عليشاهي ميراث عشق به اهل بيت وخدمت به ايشان را از پدر بزرگوارش ميرزا عبد الحسن گرفته است حاج يدالله گنجينه اي از خاطرات و عنايات حضرت سيد الشهداء است و وجود او نيزگنجينه اي است براي همه ي هياتي ها.
مرحوم حاج حسن گودرزي :
مرحوم حاج حسن گودرزي مداح و ذاكر با اخلاق اهل بيت از ذاكران سر شناس ومحترم تهران بود. سالها در هيئت هاي فاطميه ، بني فاطمه و فاطميون حضور فعال داشت وجلسه اي براي آموزش مداحي تاسيس كرد كه اكنون به نام نوحه سرايان موسي بن جعفر (ع)فعاليت دارد. از دوستان هم دوره او مي توان مرحوم شيخ احمد كافي ، مرحوم حاج شاه حسين ، شيخ رضا سراج ، حاج محمد علي اسلامي اشاره كرد ، در سال 1307ودر سفر زيارتي امام رضا(ع) در مسير بازگشت از مشهد مقدس روز ولادت اميرا لمؤمنين(ع) وفات نمود ودر شب رحلت حضرت زينب به خاك سپرده شد.