سیاهپوشی

پوشیدن لباس سیاه و سیاهپوش نمودن مجالس و اماکن عزاداری، حسینیه ها و .... در میان شیعیان نشانه حزن و اندوه آنان است . براساس روایات تاریخی ، پیامبر اسلام و امام علی (ع) گاهی لباس سیاه می پوشیدند امام حسن و امام حسین (ع) هم می پوشیدند ، لباس امام حسین هم به هنگام شهادت سیاه بوده است. [1]

از نظر فقهی پوشید لباس سیاه مکروه است ولی در عزاداری امام حسین (ع) و ائمه معصومین استثناء شده است . زیرا این کار نشانه حزن و اندوه و نمودار شعائر و حماسه است .

یکی از شعائر مهم شیعه ، سیاهپوشی در سوگ اهل بیت عصمت و طهارت (ع) به ویژه سالار شهیدان است که شعاری مؤثر می باشد . قرنهاست که تاریخ ، در بلاد شیعه نشین ناظر صحنه های سیاهپوشی محبین اهل بیت می باشد.[2]

نمونه هایی از سیاهپوشی

1ـ مسلمانان در عزای شهدای احد لباس حزن ( جامه سیاه) پوشیدند.

2ـ پس از شهادت جعفر طیار و زیدبن حارثه در جنگ موته که پیامبر به شدت اندوهناک شد به اسماء همسر جعفر فرمودند : سه روز ماتم بپوش .

3ـ در سوگ پیامبر در شعری که منسوب به حسان بن ثابت انصاری است اشاره به این امر شده که همسران پیامبر(ص) سیاهپوش شدند .

4ـ پس از شهادت جانسوز مولای متقیان حضرت علی (ع) زمانیکه امام حسن (ع) به سوی مردم بیرون آمد جامه سیاه پوشیده بود .

5 ـ پس از مسموم شدن امام حسن مجتبی توسط همسر ایشان به توطئه معاویه ، روایت شده در سوگ ایشان:

حَدَّتْ النِساءُ بنی هاشم حسن بن عَلیّ سَنَةً

یعنی زنان بنی هاشم یک سال در سوگ آن حضرت حدّاد کردند . ( حداد یعنی جامه های سیاه بر تن پوشیدن.)

در تعابیر شاعران نیز سیاهی شب به عنوان جامه سیاهی به حساب آمده که جهان در سوگ سالار شهیدان به بر می کند . جامه نیلی هم گفته می شود در اشعار محتشم کاشانی که :

یکباره جامه در خم گردون به نیل زد چون این خبر به عیسی گردون نشین رسید

که جامه در نیل گرفتن و به نیل زدن، کنایه از پوشیدن لباس عزاست .

1- الشعائر الحسینیه ، ص 70- 69.

2- سیاهپوشی در سوگ ائمه نور

3- فرهنگ عاشورا ، ص 129 .