هدف از سوگواری

گریه و سوگواری چند نوع است مانند :

گریه ی شوق ، گریه دلسوزی و عاطفی ، گریه به عنوان اظهار تنفّر از دشمن، گریه ی ذلت و ....آنچه ناپسند است، گریه ذلتبار و شکست و عجز است ، سوگواری نیز بر همین اساس بر دو گونه است : منفی و مثبت .

سوگواری منفی همان است که باعث خمودی، رکورد و عجز باشد و نشان دهنده ذلت و شکست گردد. سوگواری مثبت آن است که فریاد و جنبش احساسات بر ضدّ ظلم و ستم شود و به صورت اظهار تنفر از ظالمان و خونخواران گردد. یکی از دانشمندان بزرگ می گوید :

« همیشه زبان ترجمان عقل بوده ولی ترجمان عشق ، چشم است، آنجا که اشکی از روی احساس و درد و سوز می ریزد، عشق حضور دارد، ولی آنجا که زبان با گردش منظم خود، جمله های منطقی می سازد عقل حاضر است . بنابراین همانطور که استدلات منطقی و کوبنده می تواند همبستگی گوینده را با اهداف آن رهبران مکتب، آشکار سازد، قطره اشک نیز می تواند اعلان جنگ عاطفی بر ضدّ دشمنان مکتب محسوب گردد.»[1]

بر همین اساس است که پیامبر(ص) و امامان (ع) آنان را که آمادگی گریه کردن ندارند به تباکی ( خود را به شکل گریه درآوردن) دعوت کرده اند، تا یاد حسین (ع) در همه قرونو اعصار، در خاطره ها زنده بماند، امام صادق فرمود :

مَنْ تَباکی فَلَهُ الجَنَّةُ .

هر کس به هنگام شنیدن مصائب امام حسین (ع) خود را به گریه زده، مستحق بهشت است.[2]

معلوم است که تباکی در هنگامی است که اشک از چشم انسان جاری نمی گردد ولی انسان از شنیدن مطالب ، متأثر می شود.

نتیجه اینکه :

گریه حضرت زینب (ع) و اهل بیت (ع) گریه عاطفی و گریه پیام آور و یک نوع نهی از منکر و شعائر شورانگیز و سوزاننده و رسواگر طاغوتیان و ستمگران بود، و ادامه این راه همواره « جنگ عواطف » بر ضد طاغوتیان و ستمگران است، و در نهضتها هیچگاه نباید نقش « جنبش عواطف» را فراموش کرد ، از این جنبش به عنوان شعائر و شعار یاد شده ، که اصولاً شعائر و شعور ، جهت مبارزه را مشخص می کند و انسانها را به سوی آن جهت تحریک و سوق می دهد .

1- انگیزه پیدایش مذهب ، ص 105

2- امالی شیخ صدوق 29 .