مداح و مطالعه

براي اينكه هوشياري ذهني، اشتياق به زندگي تبليغي و دانش عمومي تان را افزايش دهيد، نياز به آن است كه افق هاي ذهني را گسترش بدهيد. شما با رشد دادن ذهن جستجو گر خويش مي توانيد در گروه فرهيختگان و دانشمندان بزرگ قرار بگيريد.
حضرت «آيت الله جوادي آملي» مي فرمايند: « بايد اقيانوسي فكر كنيد، تا به اهداف بزرگ دست يابيد.براي داشتن افق هاي ذهني گسترده تر، بايد به نكات زير عمل كرد: »

1- شركت در درس و بحث اساتيد خوب چ
2- شركت در سخنراني هاي عمومي
3- استفاده از كتابخانه هاي عمومي
4- زياد مطالعه كردن
5- استفاده از وسايل ارتباط جمعي (راديو، تلويزيون، مطبوعات و...)
هنگامي كه يك كتاب «خوب» را مطالعه مي كنيم، با ذهني در تماس هستيم كه آگاه تر از ذهن ماست، و يك چنين تجربه اي برانگيزاننده و سودمند بوده، ما را به جهاني از اطلاعات نوين آشنا كرده، به تفكّر وا مي دارد. درسوره قلم ، آيه 1 آمده « ن~  وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطروُنَ ، سوگند به قلم و آنچه مي نويسند.» در اينجا خداوند ارزش قلم و علم را نشان داده است .


مراحل مطالعه خوب  :
1- شناسايي : يعني ابتدا بايد با به كار گرفتن روش اجمالي (سريع و سرسري خواندن) اطلاعاتي كلّي از مفاهيم و منظور نويسنده، ميزان سادگي و دشواري محتوا و نكات اساسي بدست آوريد. ( از فهرست كتاب استفاده كنيد.)


2- خواندن : از روش بلند خواني، زمزمه خواني يا صامت خواني استفاده شود كه بهترين روش «صامت خواني» است .

3- فهم و درك : در اين مرحله، خواننده با تعمّق و تفكّر و تجزيه و تحليل و نقد، مطالب را به هم ربط مي دهد و برداشت مي كند.

4- به خاطر آوردن يا ، يادآوري : يعني بر حسب نيازي كه خواننده در خود احساس مي كند سعي در به خاطر آوردن مرور ذهني آنچه را مطالعه كرده بنمايد.


5- استمرار بخشيدن به مطالعه : به گفته ي شهيد مطهري : «اشتباه است اگر انسان يك كتاب را مانند يك سرگرمي مطالعه كند و قبل از درك و جذب درست مطلب ها، به كتاب و مطالعه ي ديگري بپردازد.» چ


6- بازگويي آموخته و بحث در مورد آنها: اين مرحله براي درك بهتر و افزايش قدرت بيان و تكلّم و سخنوري مؤثر است .

در مطالعه ي مستمر و طولاني، اگر خسته شديد، مي توانيد چند لحظه اي را به استراحت بپردازيد و وضو بگيريد، چيزي ميل كنيد، چند لحظه اي در هواي آزاد قدم بزنيد و مجدداً با شادابي و طراوت شروع به مطالعه كنيد. در حين مطالعه گاهي مطالبي براي فرد تداعي مي شود كه در حالت عادي به خاطر نمي آيد، بهتر است كه همان موقع آنچه به ذهن مي آيد، يادداشت شود. هميشه نبايد آثار يك نويسنده را مطالعه كرد، چون به تدريج قدرت انتقاد از انسان سلب مي شود.

براي جبران فراموشي و كمك به نارسايي حافظه، مرور و مطالعه مجدّد، به هدر نرفتن وقت صرف شده و مرتب كردن مطالب، بهتر است در پايان مطالعه، نكات مهم و قابل استفاده را به صورت خلاصه، روي برگه ها (فيش ها) يادداشت نماييد .

- ذاكر، بايد حتماً بر موضوع و محتواي ذكر تسلّط كافي داشته باشد. مثلاً در آغاز و مقدمهي ذكر و در اوج و فرود بداند چه بايد بخواند.
- اگر ذكر همراه با سخنراني انجام مي شود شايسته است ارتباط موضوع سخنراني باموضوع مرثيه فراموش نشود.

-  از طرح سؤالات و شبهات بدون پاسخ پرهيز شود و مطالب مورد ترديد بيان نشود.
-  مطالب طوري بازگو شود كه خواري و ذلت خاندان عصمت و طهارت عليهم السلام از آن برداشت نشود .
- استفاده كردن از آيات، شعر، داستان، خاطره، مثال، تشبيه و ضرب المثل (لطيفه)، آمار و اخبار صحيح و دقيق (به جاي آمار و اعداد مورد ترديد مانند جمعيتي بسيار و عده اي زياد يا قليل) سخنان عالمان و بزرگان و .... متناسب با موضوع و محتواي مرثيه مفيد است.
- ارتباط برقرار كردن بين محتواي ذكر و شرايط واحساسات شنوندگان هنر ذاكر است .
- اگر ذكر هماره با سخنراني است، مواظب باشد مرثيه ناقض (نقض كننده) سخنراني نباشد و به عكس.
- ارائه مطالب، مطابق فهم مستمعين و مناسب با مقتضاي حال باشد.
- استفاده از تعابير مخصوص كه در عصر معصومين(عليهم السلام) مرسوم بوده ، معمولاً تأثير بيشتري دارد، مثل كلمات خيمه ، عمود و ....
-  ذاكر اهل بيت (ع) نبايد بر شنيده ها، كه اغلب دروغ و غيرصحيح و غير قابل قبول است، تكيه كند.
- شايسته است از ذكر مراثي يا آماري كه موجب انكار يا عكس العمل منفي شنوندگان مي شود خودداري شود. به ويژه در مقابل شنوندگاني كه از اعتقاد راسخ و ايمان خوبي برخوردار نيستند.
- مي توان برخي از قسمت هاي ذكر يا اشعار و رجزهاي آن را با همان زبان عربي خواند و سپس آنها را ترجمه كرد مگر در مواردي خاص.
- تلفّظ صحيح در اداي كلمات عربي در ذكرها رعايت شود؛ بويژه در مجالسي كه آشنايان به زبان عربي، مانند علما و طلّاب حضور دارند. (يك مدّاح موفّق قاعدتاً مي بايد با دستور زبان فارسي و صرف و نحو عربي آشنايي داشته باشد و اين از مايه ها و پايه هاي اساسي كار است.)
-  اگر مآخذ، منابع و مدارك به شنوندگان گفته شود بهتر است؛ به ويژه در مجالسي كه طلّاب و علما و بزرگان حضور دارند.
مطالب را از منابع معتبر برداشت نمايد و در اخذ آنها اكتفا به مراجعه ي كتابهاي دم دستي غيرمعتبر نكرده باشد ، (يك مدّاح مجرّب بايد با سيره ي معصومين عليهم السلام و تاريخ اسلام و وقايع مهم و متون اسلامي آشنايي داشته باشد.)

- ذاكر بايد كلام را خالي از اشكال و ابهام ادا نمايد .
-  گوينده از خود دروغ، جعل و وضع نكند و براي گرياندن مردم، تحريف در مطالب وارد نكند.
- اطلاع داشتن از دروغها و آگاهي از تحريفاتي كه در مطالب صورت گرفته تا از ابتلاي به آنان پرهيز كند.